İlkbaharda Sudaki Değişiklikler

İlkbaharda Sudaki Değişiklikler İlkbaharda Topraktaki Değişiklikler - Bu makaledeki notlar: ilkbaharda sudaki değişiklikler ilkbaharda topraktaki..

Mevsimler – Mevsimler Hakkında Ansiklopedik Bilgi – Mevsimler Nasıl Oluşur ile ilgili bilgileri bu yazıda paylaşıyorum. Bu yazı İlkbaharda Sudaki Değişiklikler ve İlkbaharda Topraktaki Değişiklikler hakkında bilgiler içerir. Bu not umarım işinize yarar.

Mevsimler – Mevsimler Hakkında Ansiklopedik Bilgi – Mevsimler Nasıl Oluşur

Mevsimler
Temel Britannica

Mevsim değişikliklerine (ilk­bahar, yaz, sonbahar ve kış) yol açan neden, Dünya’nın dönme ekseninin eğik olmasıdır. Dünya’nın dönme ekseni, Kuzey ve Güney Kutup noktalarından geçtiği varsayılan düşsel çizgidir. Dönme ekseni ile Dünya’nın Gü­neş’in çevresinde izlediği yörünge düzlemi arasındaki açı dik (90°) değil, 66 derece 33 saniyedir (66° 33′); yani Dünya’nın dönme ekseni ile düşey doğrultu arasında 23 derece 27 dakikalık (23° 27′) bir açı vardır. Bu yüzden Dünya Güneş’in çevresinde dolanır­ken Kuzey Kutbu önce Güneş’e doğru, sonra da ters yöne yatar. Bu değişme mevsimleri doğurur. Kuzey Kutbu Güneş’e eğikken, Güney Kutbu ters yöne eğiktir. Bunun sonu­cunda da, ekvatorun kuzeyi yaz mevsimin­deyken, güneyi kış mevsimini yaşar ya da tersi olur. İlkbahar ya da bahar ve sonbahar ya da güz için de aynı durum geçerlidir.
Yaz ve kış arasındaki ısı değişikliğinin başlı­ca nedeni, gene bu eksen eğikliğinin bir sonucu olarak güneş ışınları ile Dünya yüzeyi arasındaki açının değişmesidir. Güneş ışınları Dünya yüzeyine dik olarak düştüğünde, yani Güneş tam tepedeyken, sıcaklık en yüksek düzeyinde olur. Gündüz ve gece uzunlukları­nın değişmesi de, kış ve yaz mevsimleri arasındaki ısı farkı üzerinde bir ölçüde etkili olur.

Ekvatora yakın kesimlerde, gelen güneş ışınlarının açısı fazlaca değişmez. Buralarda mevsim sıcaklıkları arasında çok büyük fark­lar yoktur, ama öte yandan pek çok yerde düzenli olarak kurak ve yağışlı mevsimler yaşanır.
Kuzey Kutbu Güneş’e doğru yatıkken, ekva­torun kuzeyindeki yerler yaz mevsimini yaşar. Ekvatorun kuzeyinde en uzun gündüz, yani en kısa gece yaklaşık 21 Haziran’a rastlar. Yaz gündönümü denen bu tarihte güneş ışınları Yengeç dönencesinde yeryüzüne dik açıyla düşer. Ekvatorun kuzeyindeki yerlerde en kısa gündüz ya da en uzun gece yaklaşık 21 Aralık’ta yaşanır. Kış gündönümü denen bu tarihte güneş ışınları Oğlak dönencesinde yeryüzüne dik açıyla düşer. 21 Aralık, ekvatorun güneyi için yaz gündönümü tarihidir. Güney yarıkürede ya­şanan en kısa gündüz, yani kış gündönümü, kuzey yarıkürenin yaz gündönümüne rastlar.
Kuzey Kutup Dairesi’nin kuzeyi ile Güney Kutup Dairesi’nin güneyinde kalan yerlerde Güneş kimi zaman hiç batmaz; Güneş’in sürekli olarak görüldüğü dönemlerin süresi (Kuzey ve Güney Kutup daireleri üzerinde), 24 saat ile (kutup noktalarında) altı ay arasın­da değişir. Bu olguya gece yarısı güneşi denir. Kuramsal olarak, kutup noktalarında altı ay gündüz, altı ay gece yaşanır.
Yaz gündönümünde, gündüz geceden daha uzun sürer. Kışın bunun tersi olur. Gündüz ile gecenin eşit uzunlukta olduğu tarihlere üım denir. Gündüz gece eşitliği, gündönümleri arasındaki bir tarihte gerçekleşir; bu tarihler­de Dünya’nın dönme ekseni, ne Güneş’e doğru, ne de ters yöne eğiktir. Bu nedenle gündüz ve gece dünyanın her yerinde eşit uzunlukta yaşanır. Bahar ılımı ya da bahar dönümü kuzey yarıkürede yaklaşık 21 Mart’a, güney yarıkürede ise yaklaşık 22 Eylül’e rast­lar. Güz ılımı ya da güz dönümü ise güney yarıkürede 21 Mart’ta, kuzey yarıkürede 22 Eylül’de yaşanır.
Mevsim sıcaklıklarını belirleyen etmenler­den biri de, o bölgenin denizden uzaklığıdır. Adalarda ya da kıtaların denize yakın kesim­lerinde, mevsimler arasındaki sıcaklık farkı, karaların iç kesimlerine oranla daha azdır. Çünkü su yavaş ısınır ve yavaş soğur; bunun sonucunda da denize yakın kesimlerde sıcak­lık fazla değişmez. Bir başka etmen de yük­sekliktir. Aslında Dünya’ya düşen güneş ışığı­nın şiddeti ve süresi yüksekliğe bağlı olarak değişmez; ama gene de deniz düzeyinden yükseldikçe sıcaklık düşer. Bu yüzden yüksek kesimlerde yazlar daha serin, kışlar ise daha soğuk geçer.
Mevsim değişiklikleri canlılar üzerinde de etkili olur. Birçok kuş ya da başka hayvan türü beslenmek ve çoğalmak için düzenli olarak göç eder. Besinin az bulunduğu kış aylarında yaşamını sürdürmek için kış uyku­suna yatan hayvan türleri vardır. Bitkiler de mevsimlere bağlı olarak değişiklikler gösterir. İlkbaharın gelişiyle bitkilerde özsu akışı baş­lar ve böylece çiçekler ve yapraklar beslene­rek açar. Sonbaharda ise bitkinin özsuyunun kışın beslenebilmesi için gerekli olan madde­ler köklerde toplanır.
Kent insanı, mevsim değişikliklerinden pek etkilenmeden yaşamını sürdürebilir; olsa ol­sa, kış çok soğuk geçiyorsa biraz söylenir; tatilde iyi bir yaz geçirmişse sevinir. Ama, bir çiftçi için bütün mevsimler önemlidir. Çiftçi­ler mevsimleri dikkatle izlerler, çalışma tak­vimlerini buna göre düzenlerler, toprağı ne zaman süreceklerine, ne zaman ekip ne za­man biçeceklerine buna göre karar verirler.

Sponsorlu Bağlantılar

İlkbaharda Sudaki Değişiklikler İçin Yorum Yap