Sayılar

Sayılar Dogal Sayılar Veya Tek Eden - Bu makaledeki notlar: doğal sayılar sayılar dogal sayılar doğal..

Doğal Sayılar

DOĞAL SAYILAR

0, 1, 2, 3, … , 50, … devam eden sayılara doğal sayılar denir.
Doğal sayılar kümesi D ile gösterilir.
D = {0, 1, 2, 3, 4, 5, … }
İkinin katı olan sayılara çift doğal sayılar, çift doğal sayılardan bir sonra gelen sayılara da tek doğal sayılar denir.
n bir doğal sayı iken;
Çift doğal sayılar : 2
Tek doğal sayılar : 2 + 1 biçiminde gösterilir.
Sayma Sayıları
Sıfır dışındaki doğal sayılara sayma sayıları denir.
S = {1, 2, 3, 4, 5, …}

SAYI DOĞRUSU

Doğal sayılar kümesinin elemanları sırası bozulmadan, bir doğrunun eşit aralıklardaki bazı noktaları ile bire-bir eşlenirse bu doğruya sayı doğrusu denir.

ONLUK SAYMA DÜZENİ

Sayı sistemimiz onluk sayma düzenine göredir. Bu düzende çokluklar birlik, onluk, yüzlük, binlik gibi gruplara ayrılır. Bir doğal sayıda bu grupların yerleri bellidir. Örneğin, 2543 sayısı içinde 3 birlik, 4 onluk, 5 yüzlük, 2 binlik vardır.

RAKAM

Ona kadar olan doğal sayıları gösteren işaretlere rakam denir.
Rakamlar kümesi : R = {0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9} olarak tanımlanır.
Onluk sistemde on tane rakam kullanılır.

BASAMAK DEĞERİ

Rakamların sayı içinde bulundukları basamağa göre aldıkları değerlere basamak değeri ya da bağıl değer denir.
Bir sayının rakamlarının basamak değerleri toplamı sayının kendisini verir.

SAYI DEĞERİ

Rakamların sayı içindeki basamak değerleri gözönüne alınmadan tek başına gösterdiği değere sayı değeri ya da mutlak değeri denir.

ÇÖZÜMLEME

Bir sayının içinde kaç tane birlik, kaç tane onluk, kaç tane yüzlük, kaç tane binlik, … varsa bunları ayırarak toplam biçiminde yazmaya çözümleme denir.

2345 = 1000 + 1000 + 100 + 100 + 100 +
10 + 10 + 10 + 10 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1

GRUPLAMA

Sayıları basamak değerlerinin toplamı biçimde yazmaya gruplama denir.

2345 = 2000 + 300 + 40 + 5 veya
= 2 binlik + 3 yüzlük + 4 onluk + 5 birlik

SAYILARIN ÜSLÜ BİÇİMDE GÖSTERİLMESİ

ÜSLÜ SAYILARIN OKUNUŞU

4 4 üssü 2 (4’ün karesi, 4’ün ikinci kuvveti)
5 5 üssü 3 (5’in kübü, 5’in üçüncü kuvveti)
3 3 üssü 4 (3’ün dördüncü kuvveti)

ÜSSÜN ANLAMI

Üs tabanın kendisi ile kaç kez çarpılacağını gösterir.

10 = 10 x 10 = 100
5 = 5 x 5 x 5 = 125
4 = 4 x 4 x 4 x 4 = 256
3 = 3 x 3 x 3 x 3 x 3 = 243
2 = 2 x 2 x 2 x 2 x 2 x 2 = 64

ÜSLÜ SAYILARIN ÖZELLİKLERİ

Bir sayıda üs yazılmamışsa üs 1 dir. 3=3, 7=7, 10=10, 15=15
Üssü 0 olan sayı 1’e eşittir. 80=1, 9=1, 160=1, 0=1
Üssü 1 olan sayı kendisine eşittir. 7=7, 1000=1000, 64=64, 1=1
1 sayısının bütün kuvvetleri 1’e eşittir. 1=1, 1=1, 1=1
Tabanları aynı olan üslü sayılar çarpılırken; ortak taban yazılır, üsler toplanıp bir tek üs olarak yazılır.

ÜSLÜ BİÇİMDE ÇÖZÜMLEME

Bir sayı üslü biçimde çözümlenirken basamak değeri 10’un üssü şeklinde yazılır.

5679 = (5 x 1000) + (6 x 100) + (7 x 10) + (9 x 1)
=(5 x 10) + (6 x 10) + (7 x 10) + (9 x 1)

DOĞAL SAYILARDA SIRALAMA

Sayı doğrusu üzerindeki her doğal sayı sağındaki sayıdan küçük solundaki sayıdan büyüktür. Doğal sayılar sıralanırken aralarına küçük ( ) işareti konur.

Küçük < Büyük
Büyük > Küçük

< işaretinin sivri ucuyla gösterdiği sayı diğer taraftaki sayıdan küçüktür.

DÖRT İŞLEM

DOĞAL SAYILARDA TOPLAMA

AB = olmak üzere, (AB) kümesinin eleman sayısına toplama denir.
A={1,2} ve B={3, 4, 5} ise
s(A) + s(B) = s(AB) = 2 + 4 = 6
Toplama işleminde toplanan sayıların herbirine terim denir. İşlemin sonucuna da toplam denir.
Toplama işlemi, ileriye doğru saymanın kısa yoldan yapılışıdır. Aynı türden ve birimleri aynı olan çokluklar toplanabilir.

TOPLAMA İŞLEMİNİN ÖZELLİKLERİ

KAPALILIK ÖZELLİĞİ

İki doğal sayının toplamı yine bir doğal sayıdır. Buna kapalılık özelliği denir.

3D, 4D için 3 + 4 = 7D dir.
9D, 13D için 9 + 13 = 22D dir.
aD, bD için (a + b)D dir.

DEĞİŞME ÖZELLİĞİ

Toplama işleminde terimlerin yerleri değiştirilirse toplam değişmez. Buna toplamada değişme özelliği denir.
3 + 5 = 8 = 5 + 3
aD, bD ise; a + b=b + a dir.

BİRLEŞME ÖZELLİĞİ

Toplama işleminde terimler ikişer ikişer gruplandırırsa toplam değişmez. Bu özelliğe
toplama işleminin birleşme özelliği denir.

3 + (4 + 6) = (3 + 4) + 6 3 + 10 = 7 + 6 13 = 13
aD, bD, cD ise (a + b) + c = a + (b + c) dir.

Çok terimli toplama işlemlerinde terimler kendi aralarında gruplandırılarak işlem kolaylığı sağlanır.

ETKİSİZ (BİRİM) ELEMAN

Sıfır ile bir doğal sayının toplamı o doğal sayıya eşittir.

5 + 0 = 5
0 + 6 = 6

Doğal sayılar kümesinde toplama işleminin etkisiz elemanı 0’dır.

DOĞAL SAYILARDA ÇIKARMA

A = {a,b,c,d,e} B = {d,e}
s(A) = 5 ve s(B) = 2 dir.
s(A) – s(B) = s(C)
5 – 2 = 3 olarak gösterilir. Burada 5 : eksilen; 2 : çıkan 3 : fark olarak adlandırılır.

B A ise A – B kümesinin eleman sayısına A ve B kümelerinin eleman sayılarının farkı denir. Bu farkı bulmak için yapılan işleme çıkarma işlemi adı verilir.

Çıkarma geriye doğru saymanın kısa yapılışıdır. Sağlaması; a-b=c ise a=b + c olacak şekilde yapılır. Çıkarma işlemi toplamanın tersidir.

ÇIKARMA İŞLEMİNİN ÖZELLİKLERİ

Kapalılık özelliği yoktur. 5D ve 6D için; 5-6 doğal sayı değildir.
Değişme özelliği yoktur. 6D ve 2D için; 6-2=4D; 2-6 doğal sayı değildir.
Birleşme özelliği yoktur. 7-(5-2) (7-5)-2 7-3 2-2 4 0
Doğal sayılar kümesinde çıkarma işlemine göre etkisiz (birim) eleman yoktur. 3-0=3 olmakla beraber 0-3 3’tür.

DOĞAL SAYILARDA ÇARPMA

Elemanlarının sayısı bilinen A ve B kümeleri için s(A)=a, s(B)=b ve s(A ) x s( B)=m ise, m doğal sayısına a ile b’nin çarpımı denir. m=a x b biçiminde gösterilir. Çarpma işareti ( x ) ya da( . )’ dır.

ÇARPMA İŞLEMİNİN ÖZELLİKLERİ

KAPALILIK ÖZELLİĞİ

İki doğal sayının çarpımı yine bir doğal sayıdır. Bu özelliğe doğal sayılar kümesi çarpma işlemine göre kapalıdır denir.

DEĞİŞME ÖZELLİĞİ

Bir çarpma işleminde çarpanların yerleri değiştirilirse çarpım değişmez. Bu duruma çarpmanın değişme özelliği denir.

4 x 5 = 20 5 x 4 = 20 4 x 5 = 5 x 4’tür.
aD, bD için; a x b = b x a ‘dır.

BİRLEŞME ÖZELLİĞİ

Çarpma işleminde terimler ikişer ikişer gruplandırılarak çarpılırsa çarpım değişmez. Bu özelliğe çarpma işleminin birleşme özelliği denir.

4D, 5D, 2D için
4 x (5 x 2) = (4 x 5) x 2 4 x 10=20 x 2; 40=40’tır.

ETKİSİZ (BİRİM) ELEMAN

Bir sayının 1 ile çarpımı kendisine eşittir. 1 sayısı çarpma işlemini etkilemez. 1 sayısına çarpma işleminin etkisiz (birim) elemanı denir.

1 x 5=5 5 x 1=5 5 x 1=1 x 5=5’dir.
aD için a x 1=1 x a=a ‘dır.

YUTAN ELEMAN

Bir sayının sıfır ile çarpımı sıfıra eşittir. Bu nedenle 0 sayısına çarpma işleminde yutan eleman denir.

4 x 0=0 0 x 4=0 4 x 0=0 x 4=0 ‘dır.
aD için 0 x a=a x 0=0 ‘dır.

ÇARPMANIN TOPLAMA VE ÇIKARMA ÜZERİNE DAĞILMA ÖZELLİĞİ

aD, bD, cD için a x (b + c)=(a x b) + (a x c) ve
aD, bD, cD için a x (b-c)=(a x b) – (a x c) ‘dir.
Bu özelliğe, çarpmanın toplama ya da çıkarma üzerine dağılma özelliği denir.

ÇARPMADA KOLAYLIKLAR

Bir sayıyı 10, 100, 1000, … ile çarpmak için, sayının sağına bir, iki, üç, … sıfır yazılır.

14 x 10 = 140
16 x 100 = 1600
22 x 1000 = 22000
7 x 10000 = 70000
Bir sayıyı 25 ile çarpmak için, sayı 100 ile çarpılır. Çarpım 4’e bölünür.

25 x 36=(36 x 100)/4=900

Bir sayı 50 ile çarpılırken, sayı 100’le çarpılır, çarpım 2’ye bölünür.

78 x 50=(78 x 100)/2=7800/2=3200

Bir sayı 5’le çarpılırken, sayı 10’la çarpılır sonra 2’ye bölünür.

89 x 5=(89 x 10)/2=890/2=445

Bir sayı 9’la çarpılırken, sayı 10’la çarpılır, çarpımdan sayının kendisi çıkarılır.

56 x 9=(56 x 10)-56, 560-56=504

DOĞAL SAYILARDA BÖLME

aD, bD ve b0 olmak üzere, a x b=c olarak şekilde bir c doğal sayısı varsa, c sayısına a’nın b’ye bölümü denir. a/b=c veya a:b=c olarak gösterilir.

BÖLMENİN SAĞLAMASI

Sağlama işlemi, Bölünen = (bölen x bölüm) + kalan eşitliğiyle yapılır.

Çarpma ve bölme işlemleri birbirinin tersidir.

BÖLME İŞLEMİNİN ÖZELLİKLERİ

Bölme işleminin doğal sayılarda kapalılık özelliği yoktur.

4D, 3D için 4/3=doğal sayı değildir.

Bölme işleminin doğal sayılarda değişme özelliği yoktur.

5D, 15D için, 15/5 5/15

Doğal sayılarda bölme işleminin birleşme özelliği yoktur.

(24/4)/2 24/(4/2) 6/2 24/2 3 12

Doğal sayılar kümesinde bölme işleminin etkisiz elemanı yoktur.

2/1 1/2 2 0,5

Bir doğal sayının 1’e bölümü kendisine eşittir.

aD için a/1=a dır. 1/1=1, 39/1=39, 3/1=3, 101/1=101

Sıfırın (0) bir sayma sayısına bölümü sıfırdır.

0/a=0 ‘dır. 0/4=0, 0/100=0, 0/15=0

0 hariç, bir doğal sayının kendisine bölümü 1’e eşittir.

aD için a/a=1 ‘dir. 6/6=1, 109/109=1, 10/10=1, 88/88=1

Bir doğal sayı sıfıra bölünemez.

5/0=tanımsız, 12/0=tanımsız

Bir sayıyı 10, 100, 1000 … ile bölmek;

10’a bölerken bir sıfır silinir. 400/10 = 40
100’e bölerken iki sıfır silinir. 200/100 = 2
1000’e bölerken üç sıfır silinir. 3000/1000 = 3

Doğal Sayılar Ve Tam Sayılarla İlgili Çözümlü Sorular


Doğal Sayılar ve Tam Sayılarla İlgili Çözümlü Sorular

Doğal Sayılar ve Tam Sayılarla İlgili Sorular ve Çözümleri
1. abcd dört basamaklı bir dogal sayıdır. asayısı 4 artırılır, c sayısı 2 azaltılır, b ve d sayıları ise 3 azaltılırsa abcd sayısı nasıl degisir?

A) 4333 artar B) 3677 artar
C) 4333 azalır D) 3677 artar

ÇÖZÜM 1:
a 4 artırıldıgında sayı 4000 artar.
c 2 azaltıldıgında sayı 20 azalır.
b 3 azaltıldıgında sayı 300 azalır.
d 3 azaltıldıgında sayı 3 azalır.
4000 300 20 3 = 3677
abcd sayısı 3677 artar. Cevap B sıkkıdır.

2. Rakamları farklı üç basamaklı en küçük tam sayı ile rakamları farklı iki basamaklı en büyük dogal sayının toplamı kaçtır?

A) 789 B) 10
C) -120 D) -899

ÇÖZÜM 2:
Rakamları farklı üç basamaklı en küçük tam sayı -987
rakamları farklı iki basamaklı en büyük dogal sayı 98 dir.
-987 + 98 = -899 olur. Cevap D sıkkıdır.

3. Rakamlarının toplamı 7 olan üç basamaklı dogal sayıların toplamı kaçtır?

A) 226 B) 267
C) 301 D) 347

ÇÖZÜM 3:
Rakamlarının toplamı 7 olan dogal sayılar ve toplamları,
70 + 61 + 52 + 43 + 34 + 25 + 16 = 301 dir.
Cevap C sıkkıdır.

www.turkeyarena.com
4. abc üç basamaklı dogal sayısının birler ve yüzler basamaklarındaki sayılar yer degistirdiginde olusan üç basamaklı sayı ilk sayıdan 495 azdır. Bu sartı saglayan kaç farklı abc dogal sayısı yazılabilir?

A) 4 B) 10 C) 36 D) 40

ÇÖZÜM 4:
100a + 10b + c = 100c + 10b + a + 495
99a 99c = 495
a c = 5
6b1 7b2 8b3 9b
turkeyarena.com
Burada b 10 farklı deger alabilir.
4.10 = 40
Bu sartı saglayan 40 farklı abc dogal sayısı yazılabilir.
Cevap D sıkkıdır.

5. a = -3 ise -(a2) |-a| + |a+4| ifadesinin degeri kaçtır?

A) 5 B) 7 C) 9 D) 11

ÇÖZÜM 5:
-(-32) |-3| + |-3+4| =
-(-9) (3) + 1 = 9 3 + 1 = 7
Cevap B sıkkıdır.

6. 123 sayfalık bir kitabı numaralandırmak için kaç rakam kullanılır?

A) 258 B) 261 C) 264 D) 267

ÇÖZÜM 6:
1 den 9 a kadar 1 rakam,
10 dan 99 a kadar 2 rakam,
turkeyarena.com
100 den 123 e kadar 3 rakam kullanılmıstır.
9.1 + 90.2 + 24.3 = 261
Cevap B sıkkıdır.

7. a

5.sınıf Doğal Sayılar Testi

1. “Yedi milyon sekiz yüz kırk altı bin iki yüz otuz beş “ doğal sayısında sekizin basamak değeri kaçtır?

A) 8 000 000

B) 800 000

C) 8 000

D) 800 000 000

2. 105 265 003 doğal sayısının okunuşu aşağıdakilerden hangisidir?

A) yüz beş bin iki yüz atmış beş bin üç

B) yüz beş milyon iki yüz atmış beş bin üç

C) on beş milyon iki yüz atmış beş bin üç

D) on beş milyon iki yüz atmış beş bin üç yüz.

3. 6,9,7,8,0,2 rakamlarını kullanarak yazılabilecek en büyük doğal sayı kaçtır?

A) 209 876

B) 987 602

C) 987 620

D) 908 762

4. 3,0,2,5,6,6,8 rakamlarını kullanarak yazılabilecek en küçük doğal sayı kaçtır?

A) 2 035 668

B) 2 356 680

C) 2 866 530

D) 235 668

5. On milyonlar basamağında 7, yüzler basamağında 8, binler basamağında 9, birler basamağında 3, yüz binler basamağında 2 olan doğal sayı hangisidir?

A) 78 923

B) 987 203

C) 70 209 803

D) 7 209 803

6. Binler bölüğü 456, milyonlar bölüğü 652, birler bölüğü 25 olan doğal sayı hangisidir?

A) 652 456 025

B) 456 652 025

C) 6 5245 625

D) 45 665 225

7. Basamaklarındaki rakamları birbirinden farklı 7 basamaklı en küçük doğal sayı hangisidir?

A) 1 234 567

B) 1 234 560

C) 1 023 456

D) 1 234 560

8. 8 basamaklı en büyük tek doğal sayı hangisidir?

A) 99 999 999

B) 99 999 998

C) 99 999 990

D) 99 999 997

9. 552 796 632 doğal sayısında binler bölüğünde hangi sayı vardır?

A) 552

B) 796

C) 632

D) 279

10. 307 652 296 doğal sayısında 2’lerin basamak değerleri toplamı kaçtır?

A) 4

B) 2 00

C) 22

D) 2 200

11. 607 256 146 doğal sayısında tekrar eden rakamların basamak değerleri toplamı kaçtır?

A) 18

B) 12

C) 600 006 000

D) 600 006 006

12. “İki yüz seksen milyon bin üç” doğal sayısının yazılışı aşağıdakilerden hangisidir?

A) 280 001 003

B) 280 100 003

C) 280 100 300

D) 281 000 003

13. İki basamaklı kaç doğal sayı vardır?

A) 100

B) 99

C) 98

D) 90

14. Onluk düzende tüm sayıları yazmak için kaç tane farklı rakam kullanılır?

A) 9

B) 10

C) 11

D) 99

15. 156 195 256 – 125 989 789 –

136 256 438 doğal sayılarının küçükten büyüğe doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?

A) 156 195 256< 125 989 789 < 136 256 438

B) 156 195 256> 125 989 789 > 136 256 438

C) 156 195 256 < 136 256 438 < 125 989 789

D) 156 195 256 > 136 256 438 > 125 989 789

16. Sekiz basamaklı en küçük doğal sayı ile yedi basamaklı en büyük doğal sayının farkı kaçtır?

A) 10

B) 1

C) 100

D) 1000

17. 7 832 317 sayısındaki rakamların sayı değerleri toplamı kaçtır?

A) 29

B) 30

C) 31

D) 32

18. 5056, 5506, 5065, 5605 sayılarının küçükten büyüğe doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?

A) 5056 < 5065 < 5506 < 5605

B) 5605 < 5506 < 5065 < 5506

C) 5056 < 5065 < 5605 < 5506

D) 5506 < 5056 < 5065 < 5605

19. Dört yüz sekiz milyon on sekiz sayısının yazılışı aşağıdakilerden hangisidir?

A) 4 800 018

B) 408 000 018

C) 40 800 018

D) 480 000 018

20. 976 814 002 doğal sayısının rakamlarının basamak değerleri toplamı kaçtır?

A) 37

B) 39

C) 976 814 002

D) 976 814

5.sınıf Matematik Doğal Sayılar Konusu Slayt

1.slayt yapıldı
5.Sınıf matematik doğal sayılar konusu slayt 1

Telif hakları nedeniyle linkler silinmiştir.
Düzenleyen:Wermidon

Doğal Sayılar

doğal sayılar nedir

Sponsorlu Bağlantılar

Sayılar İçin Yorum Yap